Сvvлийн єдрvvдэд манай улсад ХДХВ/ДОХ-ын тохиолдол хэд хэдээрээ бvртгэгдэж, нийт 78 хvн энэ євчний вирусыг тээж яваа нь тодорхой боллоо. ХДХВ/ ДОХ-ын илрэл бvрийг харахад нийслэлээс хэдийнээ хальж, хєдєє орон нутагт эрчимтэй тархаж буй нь
эрхгvй айдас зовнил тєрvvлэх аж. Гэтэл хvн бvрт ийн санагддаггvй бололтой. Манайхан чинь угаасаа сонин дээрээ соохолзоод сониноо буухаар гоохолздог зантай хvмvvс юм болохоороо нэгэн vе амтай болгон ярьж айхтар сэрэмжлэнгvй байснаа сvvлдээ хамрын ханиадны чинээ тоож vзэхээ больжээ. Хааяахан сонин хэвлэлийн хуудасны эхний нvvрт ДОХ-ын тєд дэх тохиолдол илэрлээ, тийм насны, ийм хvйсийн хvн байжээ гэж гардаг мэдээлэлд ч хэн хvнгvй цочирдохоо байж, мэргэжилтнvvд ч дэвэргэхээ байсан. Харин Монгол маань даанч цєєхєн хvн амтай.
Єдгєє илрээд буй 78 тохиолдын цаана багаар бодоход 500 хvн бий. Тэгэхээр хэзээний хяналтаас гарч, Монгол Улс ХДХВ-ын халдвар хурдацтай тархаж байгаа улсын тоонд оржээ гэсэн vг. Халдвар авсан хvмvvсийг харахад 18-55 насныхан байна. Нэгэнт илэрсэн тэднийг хэн гэдэг, хэдэн настай, ямар ажилтай, хэдэн хvvхэдтэй нь одоо бол сонин биш. Гэтэл монголчууд маань хvний мууд дуртай юм болохоороо халдвар авсан хvнийг л мэдэхсэн гэж сонирхоод байхаас єєрийгєє, хань ижлээ, vр хvvхдээ энэ євчнєєс сэргийлэх тухайд юм санахгvй байна уу гэлтэй.
ДОХ євчин болохоор хэн ч, хэзээ ч тусч болно. Ялангуяа манайх шиг хvн ам цєєтэй, архидалт ужгирсан оронд маш хурдацтай тархаж байна. Одоогоор илэрсэн тохиолдлууд бvгд бэлгийн замаар халдварласан байгаа ч энэ янзаараа бол эмнэлгийн орчинд, цусаар дамжихгvй гэх баталгаагvй. Яагаад гэвэл манай эмнэлгийн vйлчилгээ тийм ч найдвартай биш. Тэгээд ч замбараагаа алдсан энэ олон шивээсний vйлчилгээ гээд ХДХВ/ДОХ-ын халдвар бусад тохиолдлоор тархах суурь хангалттай байгаа. Хамгийн гол нь бэлгийн замаар асар хурдацтай тархаж буй тархалтыг хазаарлахгvй бол монголчууд мєхєхєд ойрхон байна.
Амь биеэрээ ч, эдийн засгийн байдлаараа ч тэр. Халдвартай хvмvvсээс 10 хvн нас барж, 16 хvн сvvлчийн шатандаа ороод бай-гаа. Эрvvл мэндийн хуулийн дагуу ДОХ-той хvнд сард 1000 ам.долларын эмчилгээг улсаас vнэ тєлбєргvй хийдэг. Хvний амь насыг мєнгєєр хэмжих боломжгvй ч тархалт нэмэгдээд байвал яваандаа улс орон эдийн засгийн хувьд доройтно. Аливаа євчин єрх гэр, улс орны амьдралд ядуурал авчирдаг. Олноороо євчилбєл vнэ тєлбєргvй эмчилгээний чанар доошилж болно. Тэр хэрээр євчилсєн хvмvvс эрсдэлд орно. Тэгээд ч бид єнєєдєр мєнгєний нийгэмд амьдарч байгаа.
Мєнгєгvй хvн vхэж л байгаа нийгэм. Тэгэхээр ДОХ-ыг азгvй нэг нь тусдаг євчин мэтээр ойлгохоос илvvтэйгvvр єєрийгєє золиод зогсохгvй эрvvл нэгнээ ч чирдэг урхагтай євчин гэдгийг нь хvvхэд, залууст ойлгуулмаар байна. Халдвар авсан хvн яваандаа хєдєлмєрийн чадвараа алдаж эмнэлэг бараадахаас аргагvй болно. Vvний цаана тухайн євчтєний vр хvvхэд, гэр бvлийн амьдрал доошилж, эдийн засгийн уналтад орно. Манайхны ихэнх нь ДОХ-той хvнийг хvлээн авч хамт ажиллах, нийгэмшvvлэх ухамсар дутмаг байгаа болохоор євчтэй нэгнээ ялгаварлан гадуурхах vзэл ихэснэ.
Энэчлэн ДОХ-ын цаадах vр дагавар их. Монгол хvний зан араншингийн нэг онцлог бол байнга хэлvvлж, сануулах дуртай. Басхvv ниргэсэн хойноо чангаас чанга хашгирч, ухаарцгаадаг билээ. Ингээд бодсон ч ДОХ-ын аюулыг vргэлж сануулж сурталдаж байхгvй бол дєжирсєн ард дєжрєєд л дуусах гээд байна. Хэдийгээр єнєєдєр мэдээллийн эрин зуунд амьдарч байгаа боловч сонин уншдаггvй, интернэтэд ордоггvй хvмvvс олон бий. Тэдэнд ДОХ-ын талаархи мэдлэг хангалттай бий гэж vv? Vгvй л болов уу.
Эл євчин єнєєдєр єсвєр vеийнхэн, залуучуудын дунд хурдацтай тархаж буй нь аюулын харанга дэлдэж байна. Тиймээс эцэг эхчvvд єсвєр насны хvvхэддээ анхаарал хандуулж, ерєнхий боловсролын сургуулийн сургалтын хєтєлбєрт нєхєн vржихvй, ДОХ-оос сэргийлэх хичээлийг єдєр бvр оруулж, эмч нар сургалт зєвлєгєєгєє тэдэн рvv чиглvvлмээр байна. Тэгэхдээ гэр бvлийн амьдралын vнэ цэнэ, хайр сэтгэл, хосдоо vнэнч байх єс суртахууны хичээлийг заах нь оновчтой болохоос "бэлгэвч хэрэглэ" хэмээн vргэлж ухуулах нь харин ч тэднийг замбараагvй бэлгийн харьцаанд уруу татахаас наашгvй. Ирээдvй маань ДОХ-той нийгэмд амьдрах нь гарцаагvй болсон энэ эмгэнэлт цаг vед vр хvvхдийг маань ёс суртахуун л аврахаас бэлгэвч аварч чадахгvй биз.
